Franz Schubert: Winterreise

Xavier Sabata (counter-tenor), Francisco Poyato (piano)

Xavier Sabata has long since established himself as an exponent of the great roles for countertenor and he is a welcome guest on the stages of opera houses worldwide. His discography to date illustrates his voice-motivated focus on music from 1600 to 1800 while also presenting the portrait of an artist who engages with intellectual concepts across the world and throughout the ages. His debut album on Berlin Classics marks his departure from Baroque terrain and makes him a wanderer, in more senses than one, facing the emotional and vocal challenges of Schubert’s “Winter Journey”. His approach to the work is prompted by the same challenge that confronts every singer who tackles Winterreise. “When I sing the Winter Journey I wish to understand this being that seeks to communicate itself. I am not out to deliver perfect vocal technique. Nor do I judge the characters that I portray. I do not pity them either. I do not think of the Wanderer as impoverished. The Wanderer is essentially a student of life. Of course he must come to terms with a particular environment, but he is not concerned about how he does it. He has real courage, too, because it takes a lot to stand up for yourself in such a situation. I appreciate him just as he is.”

Schubert:
 Winterreise D911

"Meteen maar met een excuus begonnen, op het omslag: Sabata: ‘Ik ben me bewust van de traditie. Maar waarom ons beperken tot stemsoort, geslacht of leeftijd en het werk op die manier inperken?’ Schuberts Winterreise klinkt doorgaans in baritonligging. Een lage tenor is al wat vreemd. Hoe klinkt een countertenor dan wel niet? Je schrikt je wezenloos als Gute Nacht inzet. Het is wennen, ondanks de muzikale prestatie - al is de pianopartij, gespeeld door Francisco Poyato, wat aan de rauwe kant. Problematisch is het erotische aspect: de Winterreise verklankt een gedesilusioneerde Wanderer die het verlies van zijn geliefde betreurt - het alter ego van de gekwelde Schubert. Dat gaat bij een countertenor grotendeels verloren, want je krijgt associaties met de gestileerde en artificiële expressie van de barokopera. Toegegeven, na een tijdje vergeet je je aversie, wanneer je jezelf voorhoudt dat zingen op zichzelf niets met de realiteit te maken heeft. Je concentreert je op het muzikale, en wat dat aangaat valt er voldoende te genieten. Maar de nasmaak blijft toch. Dit zal geen toekomst hebben en als incident het discografie-archief ingaan. Jammer dat ook hier wordt vastgehouden aan een door de muziekwetenschap
achterhaalde liedvolgorde: Die Winterreise eindigt met Der Wegweiser."
Klassieke Zaken Magazine 1-2020