Planets/Enigma Variations

Bergen Philharmonic Orchestra, Andrew Litton

Het is opmerkelijk dat twee van de klassiekers van de Engelse orkestmuziek rond de eeuwwisseling binnen vijftien jaar na elkaar werden gecomponeerd. Elgars Enigma Variaties hebben luisteraars geboeid en gefascineerd sinds hun première in 1899. In 14 opmerkelijk verschillende variaties toonde Elgar zijn compositorisch meesterschap en creëerde hij miniatuurportretten van zijn beste vrienden, zijn vrouw en zichzelf.

De stukken, die afwisselend zacht, idyllisch, stormachtig en uitbundig zijn, lopen vaak naadloos in elkaar over, maar vormen toch een samenhangend geheel, als een groepsportret genomen tijdens een weekendje weg. Wat de titel betreft, Elgar, die van raadsels hield, kondigde aan dat het thema gebaseerd was op een al bestaande melodie en musicologen zijn sindsdien tevergeefs op zoek geweest naar de oplossing van het raadsel. in 1916 schreef Gustav Holst een reeks muzikale karakterschetsen - de suite The Planets. Deze zeven delen hebben weinig te maken met astronomie en nog minder met de Romeinse godheden wiens namen ze dragen. Holst was meer geïnspireerd door de astrologie en de suite gaat eigenlijk over het menselijke karakter zoals dat wordt beïnvloed door de planeten.

Het concept - net als dat van Elgars Variaties - voorziet in een verscheidenheid aan stemmingen en uitdrukkingsvormen, en in zijn partituur benutte Holst deze mogelijkheden ten volle. Hij gebruikte een groot orkest met veel slagwerk, twee harpen, celesta, orgel en acht pauken. Hij geeft ook partijen voor ongebruikelijke instrumenten zoals basfluit, bashobo en tenortuba, en in het laatste deel wordt ook een vrouwenkoor gebruikt. Het programma werd opgenomen in de spectaculaire, warme akoestiek van de Grieg Hall in Bergen.

Elgar:
 Enigma Variations, Op. 36

Holst:
 The Planets, Op. 32

“Litton met dit prachtige orkest zou mijn eerste keuze zijn voor deze werken, hands down.”
MusicWeb International - September 2019

"In Enigma, Andrew Litton is close-focused in detail compared to the familiar sweep of Boult’s recording, with very precise yet lively orchestral playing – notably in the swirling strings in ‘Troyte’…In the Planets, again, Litton offers refreshing insights in virtually every movement."
BBC Music Magazine - October 2019 ***(performance) / *****(recording)