Lutheran Masses I

Hana Blaziková & Joanne Lunn (sopranos), Robin Blaze (counter-tenor), Gerd Türk (tenor), Peter Kooij (bass) & Bach Collegium Japan, Masaaki Suzuki

In de tijd van Bach had de Reformatie de traditionele vormen van kerkdienst fundamenteel veranderd, en in de Duitse kerken had het Latijn plaatsgemaakt voor de eigen taal van het land. De Latijnse mistekst bleef echter in beperkte mate in gebruik in de protestantse kerk, met name de Kyrie- en Gloria-secties, die vaak als een op zichzelf staand geheel op muziek werden gezet. Hoewel onvolledig, werd deze vorm van miszetting 'Missa' genoemd, een naam die het zelfs in de tijd van Bach behield. Tegenwoordig worden deze stukken, om ze te onderscheiden van complete zettingen, vaak 'lutherse missen' genoemd. Bachs beroemde Mis in B-klein, later uitgebreid tot een complete mis, begon zijn bestaan als een werk van dit type, en vier andere voorbeelden uit Bachs pen zijn bewaard gebleven. Ze maken allemaal veel gebruik van eerdere composities, en de twee missen op de huidige cd bestaan volledig uit zogenaamde parodieën: bewerkingen van aria's en refreinen uit cantates, waarin Bach blijk geeft van zijn vaardigheid in het aanpassen van bestaande muziek voor nieuwe toepassingen. Uitgevoerd door Bach Collegium Japan – die onder leiding van Masaaki Suzuki al de originele zettingen hebben opgenomen als onderdeel van hun veelgeprezen cantatereeks – worden de Missae BWV 235 en 236 hier gecombineerd met vier afzonderlijke zettingen van het Sanctus, een ander deel van de traditionele mis die in Bachs tijd op belangrijke feestdagen in de kerken van Leipzig te horen waren. Twee daarvan zijn originele composities, terwijl BWV 241, en mogelijk ook BWV 240, een bewerking is van een zetting door een andere componist. Het 'Kyrie – Christe' BWV Anh. 26 is ook een voorbeeld van hoe Bach in zijn taak om de muziek voor kerkdiensten te verzorgen, gebruik maakte van muziek van andere componisten. In dit geval wendde hij zich tot een deel uit een mis van zijn tijdgenoot Francesco Durante uit Napels, maar bewerkte het voor zijn eigen doeleinden door een nieuwe zetting te componeren – een duet voor sopraan en alt – van de Christe eleison-sectie, die hij bestempelde als 'Christe di Bach' in zijn handtekening.

Johan Sebastian Bach (1685-1750):
 Mass in G minor, BWV235
 Mass in G major, BWV236
 Sanctus in C major, BWV237
 Sanctus in D major, BWV238
 Sanctus in G major, BWV240
 Sanctus in D major, BWV241
 version in E major. Johann Casper Kerll, arr. Johann Sebastian Bach
 Missa BWV Anh. 26 in C minor: Kyrie
 Christe eleison G Minor, BWV242

Recensies:

"Suzuki en zijn gedisciplineerde zangers en instrumentalisten brengen een aangenaam lichte toets in het dansante Kyrie openingskoor van BWV235...Kortom, ondanks af en toe wat ruwe randjes in het koor, zijn er weinig teleurstellingen."
BBC Music Magazine - August 2015 ****

"Suzuki's solo 'A team' zijn in groten getale aanwezig en leveren over het algemeen uitstekende en communicatieve quasi-aria's...De koren zijn misschien een beetje minder gelijnd en gedefinieerd dan gebruikelijk, in zowel consistentie als balans, maar Collegium Musicum Japan bepleit op meeslepende wijze zowel de missen als de feestelijke Kyrie en Sanctus zettingen."
Gramophone Magazine - September 2015