Handel: Twelve Grand Concertos

Arte dei Suonatori, Martin Gester

In slechts een paar weken in de herfst van 1739 schreef Händel deze twaalf grote concerti, die bedoeld waren om hem weer onder de aandacht van het publiek te brengen als een belangrijk componist van instrumentale werken. En met succes: nog voor het ter perse gaan waren er al 122 exemplaren verkocht aan 100 abonnees, onder wie Händels koninklijke leerlingen, de prinsessen Anne, Amelia, Caroline, Mary en Louisa, en haar broer, de hertog van Cumberland. Met de instrumentatie en het aantal concerti volgt Händel het schema van Arcangelo Corelli, wiens belangrijke Concerti op. 6 in 1714 werden gepubliceerd. Händel voegt echter een flinke scheut drama toe aan Corelli's vorm - geen verrassing voor een begaafd operacomponist. Het resultaat is een zeer gevarieerde concertcyclus.

Hoewel Händel zijn eerste sporen had verdiend op het gebied van opera toen hij in het begin van de 18e eeuw in Londen aankwam, maakten de hoge kosten van het produceren van opera's dit een onzekere sector. Tegen de jaren 1730 begon Händel daarom andere mogelijkheden te verkennen. Het is in deze context dat de Concerti grossi Op. 6 gezien kunnen worden. De set, gecomponeerd tijdens een paar hectische weken in de herfst van 1739, was deels bedoeld door Händel - vooral bekend als schrijver voor zangers en als organist - om zijn status als instrumentaal componist te versterken. Het lijkt een succes te zijn geweest: nog voor de publicatie waren Twelve Grand Concerto'd compos'd by Mr. Händel - zoals ze in de pers werden aangeprezen - in 122 exemplaren verkocht aan 100 abonnees, waaronder Händels koninklijke leerlingen, de prinsessen Anne, Amelia, Caroline, Mary en Louisa, evenals hun broer, de hertog van Cumberland. Door ervoor te kiezen de concerti uit te geven in een set van twaalf, en de opzet van een concertino-groep van twee violen en een cello te kiezen, in contrast met het tutti-ensemble, volgde Händel de traditie van Arcangelo Corelli, wiens enorm invloedrijke Concerti grossi Op. 6 in 1714 was gepubliceerd. Wat Händel toevoegde aan het Corelliaanse Concerto was een uitgesproken dramatische kwaliteit - niet verrassend voor de grote operacomponist - evenals elementen van de Frans-Duitse suite-traditie - in overeenstemming met zijn eigen afkomst. Het resultaat is muziek die een grote variëteit aan muzikale gedachten en vindingrijkheid vertoont, hier vertolkt door het veelgeprezen Poolse ensemble Arte dei Suonatori dat voor de derde keer een opname maakt voor BIS. De opnames zijn het resultaat van een regelmatige samenwerking tussen het ensemble en de Franse dirigent Martin Gester, waarbij de focus ligt op het barokconcert.

Recensies
"Technisch is Händels meest volwassen instrumentale werk, zijn twaalf Concerti grossi op. 6, zeer grondig voorbereid, muzikaal is alles zeer gedifferentieerd, maar consequent in balans. Dat is waarschijnlijk ook te danken aan Martin Gester, wiens uitstekende gevoel voor de juiste tempi het orkest behoedt voor jeugdige uitbundigheid."
FonoForum 01/09

'This Polish ensemble, little recorded so far, plays them splendidly - 16 technically assured period strings, coloured by harpsichord or organ continuo and a pretty active archlute. The ensemble is intensely expressive, from the stark open-string ending of the No. 6 Largo, through a wall of sound in the Polonaise of No. 3, to the witty fugue in the opening movement of No. 7.'
BBC Music Magazine - January 2009 *****