Leidse Koorboeken Vol.6

In het laatse volume laat het Egidius Kwartet & College muziek uit, zoals die overgeleverd is in de zestiende-eeuwse Koorboeken van de Leidse Pieterskerk,
een laatste maal klinken. Het jaar 2015 is de grande finale van het zesjarige project. Het zesde koorboek bevat een groot aantal complete missen. Daarvan wordt er één uitgevoerd zoals gebruikelijk was rond 1570, met alles er op en er aan: gregoriaans, polyfonie, kaarsen en bellen. Net als in voorgaande jaren komt de vocale muziek - zonder begeleidende instrumenten – in de kerken mooi tot zijn recht. Een verborgen muzikale schat tot klinken gebracht. De schoonheid en sfeer van de grootste en unieke muzikale schat van de Noordelijke Nederlanden van de zestiende eeuw is ongekend. In de bewaard gebleven Koorboeken van de Leidse Pieterskerk bleef de schat verborgen, totdat Peter de Groot ze ontsloot samen met de zangers van het Egidius Kwartet & College.

Deze laatste 2CD laat de composities horen van:
Johannes Flamingus [Fl 1565-1573]
Lupus Hellinck [C1494-1541]
Pierre De Manchicourt [C1510-1564]
Franciscus Mergot De Novo Portu [Fl 1560-1576]
Claudin De Sermisy [C1490-1562]

Als we de componisten uit Koorboek F in ogenschouw nemen, kunnen we vaststellen dat die in meerderheid actief waren in Vlaanderen of in Noord-Frankrijk. Nicolas Gombert was in dienst van Karel V en Benedictus Appenzeller zwaaide de scepter in de Brusselse kapel van Maria van Hongarije. Clemens non Papa was in dienst van Philippe II de Croÿ, een van de belangrijkste generaals van Karel V, en Lupus Hellinck zong in de St. Donaas in Brugge. Jean Richafort werkte zowel in de St. Romboutskerk te Mechelen als in de St. Gilliskerk te Brugge. De Noord-Franse componisten onderhielden banden met het Franse koninklijke hof (Jean Mouton, Pierre Moulu, en Claudin de Sermisy) of waren elders in dienst (Jean Courtois bij Bisschop Robert de Croÿ en Pierre de Manchicourt in de kerken van Arras, Tours, en Doornik). In dit relatief homogene gezelschap van componisten die ruwweg tussen 1490 en 1515 geboren werden is Jean Mouton, die voor 1559 geboren werd, de senior. De echte nestors zijn echter Josquin des Prez en Pierre de la Rue, van wie elk één mis in het koorboek staat opgetekend: de Missa L’homme armé sexti toni van Josquin en de Missa Puer natus est van La Rue. Dat deze composities nog in het midden van de zestiende eeuw in een koorboek uit de Lage Landen voorkomen is opmerkelijk: zo populair als de mismuziek van Josquin en La Rue was tijdens hun leven, zo weinig werd daarvan sinds het midden van de 16e eeuw in de Lage Landen nog uitgevoerd.

Naast de twintig missen bevat Koorboek F ook nog enkele korte liturgische composities, waarvan er enkele op deze cd’s te beluisteren zijn. Deze werken zijn, met uitzondering van het Regina celi van Franciscus de Novo Portu, anoniem of van de hand van lokale componisten zoals Johannes Flamingus en Joachimus de Monte (zie over hen de toelichtingen bij cd-sets 2 en 4). In het geval van de componist van het Regina celi gaat het naar alle waarschijnlijkheid om Franciscus Mergot, die in de rekeningen van 1560 tot 1576 van het hof van Maximiliaan II van Oostenrijk voorkomt met de toevoeging “de Novo Portu”. Lange tijd werd vermoed dat deze Franciscus uit Spanje afkomstig was, maar het is veel waarschijnlijker dat hij uit het Vlaamse Nieuwpoort kwam.

CD 1
1] JOHANNES FLAMINGUS [fl 1565-1573] Cibavit eos, a4 02:50
    LUPUS HELLINCK [c1494-1541]
    Missa “Peccata mea”
2] Kyrie, a4 05:31
3] Gloria, a4 08:37
4] Credo, a4 09:30
5] Sanctus, a4 06:53
6] Agnus dei, a4-5 06:48
7] JOHANNES FLAMINGUS [fl 1565-1573] Crucifixum in carne, a3 03:31-secunda pars: Recordamini quomodo predixit, a3

PIERRE DE MANCHICOURT [c1510-1564] Missa “Nisi dominus”, a4
8] Kyrie 03:43
9] Gloria 05:18
10] Credo 10:16
11] Sanctus 06:59
12] Agnus dei 03:20

13] FRANCISCUS MERGOT DE NOVO PORTU [fl 1560-1576]Regina celi, a4 03:46-secunda pars: Resurrexit dixit vobis, a4

CD 2
JOHANNES FLAMINGUS
1] Asperges me, a4 03:21
2] CONFITEOR 01:34
3] INTROIT: Cibavit eos 02:08

CLAUDIN DE SERMISY [c1490-1562]Missa “Philomena”
4] Kyrie, a4 05:06
5] Gloria, a4 05:55
6] EPISTLE 02:22
7] GRADUAL: Oculi omnium 03:07
8] EVANGELIUM 02:23

CLAUDIN DE SERMISYMissa “Philomena”
9] Credo, a4 09:38
10] OFFERTORY: Portas caeli aperuit 04:25
11] SECRETA 01:33 with ANONYMUS response
12] PREFACE 03:10 with ANONYMUS response

CLAUDIN DE SERMISYMissa “Philomena”
13] Sanctus, a4 05:48
14] CANON / CONSECRATION 03:29
15] PATER NOSTER 01:56 with ANONYMUS response

CLAUDIN DE SERMISY - Missa “Philomena”
16] Agnus dei, a4-5 06:36
17] COMMUNION Sedit angelus 07:47
      Crucifixum in carne, a3 JOHANNES FLAMINGUS - secunda pars: Recordamini, a3
18] POSTCOMMUNION 01:17
19] JOACHIMUS DE MONTE [fl.1550-1555] 08:25
      Christe qui lux es