Complete Symphonies 1-4

Evergreen Symphony Orchestra, Gernot Schmalfuss

Sensatie: De herontdekte symfonieën van Cartellieri

Er is weinig bekend over de levensomstandigheden van Antonio Cartellieri. Hij werd min of meer toevallig geboren in Gdansk uit een Italiaanse vader en een Duitse moeder die rondreizende vocalisten waren, en hij bracht zijn vormingsjaren door in Berlijn en Wenen. Als leerling van Salieri en Albrechtsberger in Wenen lanceerde hij snel zijn carrière en in 1796 kreeg hij een baan als hofdirecteur muziek van prins Lobkowitz, een fervent beschermheer van muziek en theater en een groot promotor van Beethoven. Het was overigens ter gelegenheid van de uitvoering van Cartellieri's oratorium Gioas dat Beethoven voor het eerst als pianist en componist in Wenen verscheen. Cartellieri's muziek draagt de hoorbare sporen van Beethovens invloed, maar vertoont ook heel duidelijk eigen vroegromantische invloeden. De herontdekking van zijn symfonieën hebben we te danken aan Dieter Klöcker en Gernot Schmalfuss, de dirigent van deze opname. Nadat uit een manuscriptcatalogus van Cartellieri's werken was gebleken dat hij vier symfonieën had gecomponeerd, waarvan er aanvankelijk slechts twee waren teruggevonden, waren de twee vrienden in staat om de ontbrekende werken te vinden op een plek die nauwelijks zou zijn vermoed en ze deden dat met evenveel speurdersinstinct als met het exact traceren van aanwijzingen. Voilà: hier zijn ze op CPO!

Cartellieri:
 Symphony No. 1 in C Minor
 Symphony No. 2 in E-Flat Major
 Symphony No. 3 in C Major
 Symphony No. 4

"Zijn herkomst is moeilijk vast te stellen: Boheems, Duits, Pools, Oostenrijks? Zijn vader was Italiaans, zijn moeder Lets. In elk geval had de jonggestorven Antonio Cartellieri (1772-1807) in Wenen les van Antonio Salieri en was hij bevriend met Beethoven. Hij heeft als violist onder hem gespeeld, onder meer bij de première van de Eroica. Later werd hij hofcomponist bij de Boheemse graaf Lobkowicz. Hij schreef een paar opera’s en oratoria, maar ook vier symfonieën, waarvan er tot nu toe maar twee bekend waren. In het cd-boekje vertelt dirigent Gernot Schmalfuss smakelijk over de elf jaar durende zoektocht naar de nummers 3 en 4. Het was de moeite waard, want Cartellieri was een kundig componist. De symfonieën hebben een hechte vierdelige structuur, alleen in de tweede ontbreekt het menuet. Cartellieri’s stijl is die van de Weense klassieken en net als Beethoven staat hij te trappelen op de breuklijn tussen klassiek en romantiek. Galante passages worden afgewisseld met uitbarstingen vol Sturm und Drang. De uitvoeringen komen uit Taiwan, waar ze goed raad weten met dit Weense idioom. Het spel is alert, stijlbewust en mooi gedetailleerd. Laat u eens verrassen door een boeiende componist in de schaduw der groten."
Klassieke Zaken Magazine - Gerard Scheltens (5-2012)