Bartok: Piano Concertos No.1-3

Jean-Efflam Bavouzet (piano) & BBC Philharmonic, Gianandrea Noseda

Dit is de eerste concertopname van Jean-Efflam Bavouzet voor Chandos. Na het enorme succes van zijn complete Debussy-editie voor pianomuziek ('Dit zou wel eens de beste en meest uitdagende van alle Debussy-pianocycli kunnen zijn' – Bryce Morrison, Gramophone) – die prijzen in de wacht sleepte van zowel Gramophone als BBC Music – en de lancering van zijn ambitieuze Haydn Piano Sonatas-serie, richt de pianist nu zijn aandacht op enkele van de machtigste concerten van de twintigste eeuw. De drie Bartók-pianoconcerten op één cd vertegenwoordigen een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding.

Bartók schreef zijn Eerste Concerto, een van zijn meest uitdagende werken, in 1926. Het percussieve pianoschrift voegt veel toe aan de texturen. Het eerste deel valt op door zijn ritmische kracht en dramatisch karakter. Het centrale Andante is in wezen een dialoog tussen de solist en vier percussionisten en bevat veel sfeervolle ‘Nachtmuziek’. In de finale, die zonder pauze volgt, keren de briljante motorische ritmes van het eerste deel terug, evenals het dramatische gebruik van percussie in een opwindende mêlee van geluid.

Het Tweede Concerto werd voor het eerst uitgevoerd in 1933. De muziek is melodisch aantrekkelijker en in het eerste deel, dat vooral contrapuntisch is, zwijgen de strijkers de hele tijd. Het verstilde langzame deel op strijkers wordt halverwege onderbroken door een briljant en opzienbarend scherzo, met een opvallende opeenvolging van tremolo's en notenclusters, voordat de angstaanjagende rustige sfeer van de opening terugkeert. De finale, wederom met briljant gebruik van percussie (evenals koper), sluit het werk op virtuoze wijze af.

Het Derde Concerto werd geschreven aan het einde van het leven van de componist, in 1945, en is veel ingetogener dan de voorgaande pianoconcerten. Het werk is lichter, luchtiger en bijna neoklassiek vergeleken met veel van zijn eerdere muziek. In tegenstelling tot veel van Bartóks output, werd het stuk niet in opdracht gecomponeerd, maar eerder gemaakt als een verrassend verjaardagscadeau voor Bartóks tweede vrouw, Ditta Pásztory, die net als Bartók een ervaren concertpianist was. De twee levendige buitenste delen, vol van de kenmerkende ritmische drive van de componist, worden gescheiden door een langzame beweging van grote schoonheid en sereniteit, met opnieuw een opvallend, contrasterend middendeel. De laatste zeventien maten werden na de dood van de componist georkestreerd door de leerling van de componist, Tibor Serly, op basis van de aantekeningen van Bartók.

Bartók - Piano Concertos Nos. 1, 2 & 3:
 No. 1, BB 91, Sz. 83
 No. 2, BB 101, Sz. 95
 No. 3, BB 127, Sz. 119

"Bavouzet relishes the high-octane energy of the outer movements of the first two concertos but through his imaginatively varied use of colour manages to avoid the trap of making Bartók's percussive writing seem too relentless."
BBC Music Magazine - October 2010 *****

"If you're after a disc of Bartok's piano concertos that maximises on the music's drive, elegance and sparring potential, then you could hardly to better than his ear-catching new production...Bavouzet doesn't play down the music's earth-derived grandeur...or its drama."
Gramophone Magazine - Awards Issue 2010

"Bavouzet's interpretations are masculine, intelligent and direct. In most of the nine movements, he opts for unusually brisk tempos, though quick as they are, the music never sounds rushed or precipitous. Clarity invariably prevails and Noseda and the orchestra are equal partners at every turn...the overall effect is viscerally exhilarating."
International Record Review - October 2010