Shostakovich: Symphonies Nos. 1 and 3 'the First of May' / Two Scherzos

BBC Philharmonic Orchestra, John Storgards

Voor het vijfde deel van zijn Dmitri Sjostakovitsj symfoniecyclus wendt John Storgårds zich tot enkele van de vroegste orkestwerken van de componist. Het orkestrale scherzo was destijds een favoriete opdracht van compositiedocenten: de relatief eenvoudige vorm vereist niettemin van de student dat hij contrasterend materiaal creëert voor het buitenste en middelste deel en dat hij de overgangen effectief vormgeeft. Het is niet verwonderlijk dat deze vorm een grote rol speelt in de vroege werken van Sjostakovitsj, maar ook van Igor Stravinsky, Béla Bartók en vele anderen. De twee voorbeelden die hier zijn opgenomen laten het vermogen en de stijl van de jonge componist zien, ook al is zijn compositorische stem nog niet helemaal eigen. Beide werken vertonen echter verbanden met de latere Eerste Symfonie, die werd gecomponeerd als eindexamen compositie aan het Petrograd Conservatorium. Sjostakovitsj werkte er twee jaar aan en de symfonie die uiteindelijk ontstond was meteen een succes en maakte van hem een wonderkind onder de Sovjetcomponisten. De Derde Symfonie, die vier jaar later werd gecomponeerd, getuigt niet alleen van Sjostakovitsj' snelle ontwikkeling als componist, maar ook van de al even snelle veranderingen in de wereld waarin hij leefde. In december 1926 slaagde hij voor het nieuw ingevoerde examen in marxistische ideologie en kon hij zijn toelating als doctoraalstudent aan het conservatorium van Leningrad verlengen tot begin 1930. Hij diende de symfonie in met de uitleg dat het "de feestelijke stemming van vreedzame wederopbouw" uitdrukte. In deze vroege fase van Stalins eerste vijfjarenplan was het al duidelijk dat hij had ingezien dat politieke propaganda cruciaal zou zijn voor zijn creatieve overleving.

Dmitri Schostakowitsch (1906-1975):
 Symphony No. 1 in F minor, Op. 10
 Symphony No. 3 in E flat major, Op. 20 'The First of May'
 Scherzo in F sharp minor for orchestra, Op. 1
 Scherzo in E-Flat Major, Op. 7

Recensies:

"De musici brengen hun expressieve solo's en duetten met zichtbaar plezier en bereiken een enorme kracht in de climaxtutti's. De Chandos-techniek brengt ze dichtbij, maar haalt ook het beste uit de verleidelijke ruimtelijke effecten die Sjostakovitsj' partituren rijkelijk aanwezig zijn. Het is een feest voor zowel het oor als de geest."
Gramophone Magazine - September 2025