Slavic Rhapsody

Ciconia Consort, Dick van Gasteren

De ziel van Bohemen: bekende meesterwerken en weinig bekende juweeltjes voor strijkensemble van de vijf beroemdste Tsjechische componisten uit de 19e en 20e eeuw.

De genegenheid en kracht van Dvoráks Serenade voor strijkers heeft zijn frisheid behouden, terwijl veel andere werken uit dezelfde tijd in de vergetelheid zijn geraakt. Deze uitvoering door het Ciconia Consort blaast de Serenade nieuw leven in: even ritmisch veerkrachtig en aandachtig voor detail als de eerdere, door critici geprezen verkenningen van het strijkorkestrepertoire van Frankrijk, Engeland, de VS en Duitsland in prachtig samengestelde thema's.

JanáCeks Suite voor strijkers is een vroeg werk, romantisch van karakter en herkenbaar afstammend van de Strijkerserenades van Dvorák en Tsjaikovski, maar niettemin kenmerkend voor de eigenzinnige taal van de componist met zijn overname van Tsjechische spraakritmes. In 1931 liet Martinu zich ook inspireren door Tsjechische volksmelodieën toen hij als Tsjechische emigrant in het verre Parijs zijn Partita schreef. Martinu ontwikkelt deze melodieën echter in een moderne stijl die doet denken aan Béla Bartók. Zonder langzame bewegingen, intimiteit of een poëtisch karakter is het karakter van de suite als geheel pittig, stoer en extravert: onnavolgbaar Martinu.

Smetana componeerde zijn toonvoorstelling Rybár (De visser) voor harmonium, harp en strijkers: het is een muzikaal 'tableau vivant' naar Goethes gedicht Der Fischer, dat een visser beschrijft die wordt overmeesterd door de mysterieuze en magische aantrekkingskracht van het water. Het thema van Rybár en Smetana's beklijvende vertaling in muziek maken het ook een soort studie voor zijn evocatie van de rivier de Moldau in Ma Vlast. Iets bekender is de ernstige Meditatie op de Hymne aan Sint Wenceslas van Dvoráks leerling en schoonzoon Josef Suk, waarin de oude melodie wordt behandeld als een familiestuk.

Dvorák:
 Serenade for Strings in E major, Op. 22

Janácek:
 Suite for string orchestra, JW 6/2

Martinu:
 Partita (Suite No. 1), H. 212

Smetana:
 The Fisherman (Der Fischer, Rybar)

Suk:
 Meditation on an old Bohemian Chorale, "St. Wenceslas", Op. 35a

Luister Magazine 784 - LUISTER NEGEN