Love & Let Die

Katharina Ruckgaber (soprano) & Jan Philip Schulze (piano)

Misdaadromans, -films en -tv-series zijn tegenwoordig razend populair. In het Verenigd Koninkrijk overtreffen de verkoopcijfers van misdaadromans die van romantische boeken, fantasy en sciencefiction. Misdaadseries zoals "Peaky Blinders", "Line of Duty", "Murder in Provence", NCIS en "Better Call Saul", die voor en na 21.00 uur worden uitgezonden, spelen zich vaak af in specifieke steden, dorpen of regio's en lopen meerdere jaren, waarbij de verhaallijnen worden uitgebreid en talloze personages worden geïntroduceerd. Het lijkt erop dat de gretigheid om samen met de detectives op jacht te gaan naar de moordenaar en een soort collectief verlangen om angstig op de bank te zitten en allerlei gruwelijkheden te ondergaan, de samenleving in zijn greep heeft. De fascinatie voor de diepten waartoe de mens kan afdalen, gaat echter veel verder terug; het is zelfs onderdeel van ons "cultureel erfgoed", om het zo maar te zeggen. Kijk maar eens naar de geschiedenis van de literatuur en je zult zien dat die vol zit met misdaden: de erfzonde in de Hof van Eden, broedermoord in de Bijbel, en later in de antieke wereld vormden moord en geweld de basis van elke Griekse of Romeinse tragedie. Dit gebeurt te midden van – of ondanks – het dagelijkse aanbod aan dramatische gebeurtenissen in het nieuws, de barbaarse gebeurtenissen die zich over de hele wereld afspelen, gebeurtenissen van zo'n grimmige realiteit dat ze de plots van misdaadthrillers ongetwijfeld in het niet doen vallen. Betekent dat dan dat iedereen zomaar een misdaad zou kunnen plegen? Moordenaar? Forensisch psychiaters onderzoeken deze vraag al jaren en zijn herhaaldelijk tot de conclusie gekomen dat niemand immuun is voor een daad van waanzin wanneer het lot hen een vreselijke klap toebrengt. Dat is wat er gebeurt met de vrouwelijke vertelster op mijn nieuwe liedalbum. Het doden van haar rivaal, een variant op de passionele moord die in een conflictsituatie wordt gepleegd als gevolg van overweldigende jaloezie, door de controle over haar negatieve karaktertrekken te verliezen, werpt licht op een duistere kracht die haar meesleept in een zeer gespannen moment. En nu moet ze leven met wat ze heeft gedaan, een misdaad die ze niet kan verzoenen met haar geweten, een daad die haar het gevoel geeft alsof een vreemd deel van haar het heeft begaan. Op zoek naar geschikte stukken voor mijn idee van een verfijnd, klassiek en tegelijkertijd gevarieerd liedrecital, dat op een tweede niveau een nieuw verhaal van (misdaad)fictie in een strakke dramatische vorm wil vertellen, heb ik het volledige en rijke scala aan Duitstalige liedrepertoire doorgespit. Tijdens mijn speurwerk stuitte ik op zowel populaire klassiekers als enkele zelden gehoorde pareltjes. Ik wil graag een aantal van deze werken, die ik bijzonder vind, en hun componisten eens nader bekijken.

Met werken van:
Hugo Wolf (1860-1903) , Arnold Schönberg (1874-1951) , Hanns Eisler (1898-1962) , Joseph Marx (1882-1964) , Alexander von Zemlinsky (1871-1942) , Franz Liszt (1811-1886) , Othmar Schoeck (1886-1957) , Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) , Franz Schubert (1797-1828) , Johannes Brahms (1833-1897) , Anton Webern (1883-1945) , Kurt Weill (1900-1950) , Heinrich von Herzogenberg (1843-1900) , Luciano Berio (1925-2003) , Georg Kreisler (1922-2011) , Bruno Walter (1876-1962)

Luciano Berio:
 Sequenza III

Johannes Brahms:
 Am Sonntag Morgen

Hanns Eisler:
 Heiratsannonc e
 Horatios Monolog

Heinrich von Herzogenberg:
 Ein Gleiches

Georg Kreisler:
 Mach's dir bequem, Lotte

Franz Liszt:
 Es muss ein Wunderbares sein
 Vergiftet sind meine Lieder

Joseph Marx:
 Und gestern hat er mir Rosen gebracht

Wolfgang Amadeus Mozart:
 Als Luise die Briefe ihres ungetreuen Liebhabers verbrannte

Othmar Schoeck:
 Vorwurf

Arnold Schönberg:
 Mahnung

Franz Schubert:
 Die Männer sind mechant

Bruno Walter:
 Vorbei

Anton Webern:
 Am Ufer

Kurt Weill:
 Die Ballade vom ertrunkenen Mädchen

Hugo Wolf:
 Heiß mich nicht reden
 Begegnung
 Wer rief dich denn

Alexander von Zemlinsky:
 Selige Stunde

Recensies: