Martin: Chamber Music

Ilona Timchenko (piano) & Utrecht String Quartet

Het kamermuziekoeuvre van Frank Martin is zeer overzichtelijk en omspant toch een heel artistiek leven. Samen met pianiste Ilona Timchenko wijdt het Utrecht String Quartet zich aan drie sleutelwerken waarin traditie en moderniteit van de 20e eeuw op indrukwekkende wijze samenkomen.

Als jongste van tien kinderen groeide Martin op in een calvinistisch parochiegezin, omringd door muziek maken met zijn oudere broers en zussen. Zijn vroege pianokwartet uit 1919 weerspiegelt duidelijk de invloeden van muziek van Bach tot Franck, zij het herhaaldelijk verrijkt met vele dissonanten die hinten naar verdergaande harmonische ambities.

Martin bereikte al snel de grenzen van het traditionele majeur-mineur systeem, maar zonder het belang van een tonaal centrum te verloochenen. Hij combineerde Schönbergs twaalftoonstechniek met een fijn gevoel voor klank en harmonische verfijning, wat vooral duidelijk is in de twee buitenste delen van het strijktrio uit 1936.

Martin richtte zich pas op 75-jarige leeftijd op het koninklijke genre van de kamermuziek. Zijn strijkkwartet uit 1966 combineert inspiraties uit een lange artistieke carrière. Harmonie, melodie en ritme vormen de onmiskenbare eenheid van Martins muziek, die het Utrecht String Quartet met natuurlijk gemak tot leven brengt.

Frank Martin (1890-1974):
  Piano Quintet
  String Quartet
  String Trio

Recensies:

"Ilona Timchenko en het Utrecht String Quartet spelen het kwintet met grote gevoeligheid, met een stilistische scherpzinnigheid die zowel de meer traditionele elementen als die met een vleugje experiment benadrukt... (Het Utrecht Quartet) speelt met echte verve, en vindt zijn weg in de muziek ondanks een heel scala aan verschillende invloeden, van Bach tot instrumentale humor tot zeer subtiel ingezette twaalftoonstechniek..."
Transcentury.blogspot

"Het Utrecht String Quartet geeft overtuigende interpretaties van deze werken, die neigen naar het benadrukken van de introverte, ingetogen kleuren van de muziek. De musici onderscheiden zich doordat ze het duidelijk hardere strijktrio op een dienovereenkomstig meer onverholen expressieve manier verstaan.het tweede deel van het pianokwintet mist een beetje het menuet-karakter, wat natuurlijk een evenwichtsoefening is gezien het noodzakelijkerwijs snelle tempo. De finale van het strijkkwartet is zeer overtuigend in zijn enigszins afstandelijke emotionaliteit. Een informatieve begeleidende tekst rondt weer een geslaagde MDG-productie af."
Klassik Heute

"Spannende kamermuziek van Martin. Frank Martin (1890 -1974) componeerde zijn kwintet voor piano en strijkers in 1919, toen de componist zich afkeerde van de laatromantiek om muziek te schrijven die beïnvloed was door het impressionisme. Het kwintet valt ook op omdat de rol van de piano nogal bescheiden is in vergelijking met andere pianokwintetten.de balans tussen de musici is consistent goed, en de interpretatie varieert van het meest delicate misterioso (het Adagio is bijzonder aangrijpend) tot de meest krachtige virtuositeit.... Het zijn dus goede en interessante interpretaties die we hier horen, en dit hele Martin programma kan dan ook alleen maar van harte worden aanbevolen."
Pizzicato

"... opnieuw is de uitvoering van het Utrecht Quartet prachtig volbracht en bijzonder ontroerend in het derde deel Larghetto (van het strijkkwartet). De MDG-opname presenteert de uitvoeringen in indrukwekkend levendig geluid."
Grammophone - Editors Choice

"Frank Martin is lang verwaarloosd in de discografie, met name zijn kamermuziek, in het bijzonder zijn (enige) strijkkwartet (1966), dat hij tegen het einde van zijn leven componeerde. Het moest tot 2024 wachten op zijn (fantastische!) wereldpremière opname door het Zwitserse Quatuor Terpsycordes.nu, twee jaar later, heeft het Utrecht String Quartet het ook voor zichzelf ontdekt - en het levert een niet minder fascinerende lezing van dit unieke werk, dat erin slaagt de evenwichtsoefening van door en door modern te zijn zonder ooit modernistisch te klinken. In tegenstelling tot hun Zwitserse collega's kiezen de Nederlandse musici voor eerder ingehouden en pastelkleurige tonen, waarmee ze de fragiele aura van het werk benadrukken, waarover Martin zei: het is absolute muziek en hij heeft er niets meer over te zeggen.zijn (ook enige) strijktrio (1936), dat de vrucht is van Martins bezigheid met Schönbergs twaalftoonsmuziek, is nog "absoluter" van opvatting. Het wordt echter niet overgenomen, maar onderworpen aan harmonisch vrijtonale en niet strikt atonale wetten. Het is een dicht, veeleisend werk waarvoor de Utrechtse componisten ook de juiste - en hier veel strengere - tonen vinden.en ook het vroege Pianokwintet (1919) is een uniek genre in Martins oeuvre, met een geslaagde mix van laatromantiek, barokvormen en reminiscenties aan Bachs 'Matthäus-Passion'. Conclusie: drie werken die nauwelijks meer van elkaar konden verschillen, in consistent overtuigende lezingen."
Muziek & Theater, Burkhard Schäfer

Luister Magazine 795 - LUISTER NEGEN