Marton Illes: Bowed Spaces

Patricia Kopatchinskaja (violin), Nicolas Altstaedt (cello) & Swr Experimentalstudio, Münchener Kammerorchester

De componist Marton Illes, die in 1975 in Boedapest werd geboren en in Duitsland woont, studeerde bij Detlev Müller-Siemens en Wolfgang Rihm. In 2020 componeerde hij het vioolconcert "Vont-ter" voor Patricia Kopatchinskaja, een jarenlange partner die zijn muziek met volledige toewijding uitvoert: "Ze geeft de indruk dat muziek tastbaar kan zijn, echt driedimensionaal, zozeer zelfs dat je het bijna zou kunnen aanraken, dat elk gebaar zijn eigen kleur, temperatuur, geur en smaak heeft," zegt Illes. "Sirt-ter", "Kamer vol tranen", is een celloconcert: "Ik laat het kreunen, schreeuwen of zelfs hysterisch brullen om de vocale kwaliteiten te benadrukken die menselijk lijden kunnen overbrengen." In Nicolas Altstaedt "heb ik de ideale vertolker gevonden, die het donkere drama van dit thema met existentiële intuïtie aangrijpt en het laat weerklinken met primitieve kracht". Rajzok I bestaat uit het stemmen van de snaren van 24 instrumenten op verschillende kwarttoonintervallen. Een zeer ongebruikelijke en fascinerende totale chordatura... In Three Sketches versmelt elektronische muziek met het geluid van de viool, waardoor sensaties en klanktexturen vermenigvuldigd worden. Gefascineerd door de menselijke psyche en de processen die plaatsvinden in het menselijk lichaam, ontwikkelt Illes muziek die leeft, spreekt en ademt.

Marton Illes (geb. 1975) - Bowed Spaces:
 Rajzok I for String Orchestra
 Sírt-tér for Violoncello and Chamber Orchestra
 skEtch 1 for Violin and Live Electronics
 skEtch 2 for Violin and Live Electronics
 skEtch 3 for Violin and Live Electronics
 Vont-tér for Violin and Chamber Orchestra

Recensies:

"Er bestaat muziek die nog enigszins verteerbaar blijft bij een karige uitvoering. Dat geldt niet voor de werken op Bowed Spaces. Worden ze matig gespeeld, dan veranderen ze in een lachwekkende puinzooi. Gelukkig klopt alles aan dit album. De solisten zijn subliem en onder leiding van Clemens Schuldt speelt het Münchener Kammerorchester zo strak als de leren broeken van Tommy Lee. De Nederlandse dirigent Bas Wiegers leidt de Duitsers meesterlijk door Sírt-tér."
De Volkskrant *****

"Een deel van de aantrekkingskracht van het album is dat er voor ieder wat wils is... Ah, de solisten: wat dromen componisten toch van zulke samenwerkingspartners, vooral (zoals bij de fantastische Patricia Kopatchinskaja) langdurige samenwerking. (Cellist Nicolas Altstaedt is eveneens communicatief en scherpzinnig gedurende het hele album.)"
Gramophone Magazine - February 2026