Mahler: Symphony No. 2

Louise Alder (soprano), Beth Taylor (mezzo) & Symphonieorchester und Chor des Bayerischen Rundfunks, Sir Simon Rattle

Al meer dan 50 jaar verdiept Sir Simon Rattle, chef-dirigent van het koor en het symfonieorkest van de Beierse Omroep, zich intensief in de zeer persoonlijke, emotionele en autobiografische muziek van Gustav Mahler.

Gustav Mahler beschouwde zijn symfonieën als allesomvattende universa die het hele leven weergeven. Hij bedacht de beroemde uitspraak: „Een symfonie betekent voor mij: met alle middelen van de beschikbare techniek een wereld opbouwen.“ Niemand kan het orkest en het publiek beter door deze aangrijpende levenswerelden leiden dan Sir Simon Rattle.

De wereld die Mahler in zijn „Opstandingssymfonie“ op muziek zet, draait om de existentiële vraag naar de zin van het leven. Van het eerste deel, oorspronkelijk aangeduid als „Totenfeier“, tot het laatste deel, waarin solisten en koor „Aufersteh’n wirst du!“ zingen, worstelt Mahler met vreugde en leed. De contrasten en emotionele uitbarstingen, gegoten in orkestrale klankrijkdom en met een bekronende koorfinale, maken Mahlers Tweede tot een van zijn populairste symfonieën.

De Münchense uitvoering van de symfonie uit maart 2026 verschijnt nu op cd bij BR-KLASSIK – de uitmuntende interpretatie met een topbezetting van een van de belangrijkste composities uit het symfonische repertoire van de late romantiek.

Gustav Mahlers Tweede symfonie moest alle bekende kaders doorbreken – en ze moest de grote zingevingsvragen aan de orde stellen: „Waarom heb je geleefd? Waarom heb je geleden? Is dit allemaal slechts één grote, vreselijke grap? We moeten op de een of andere manier een antwoord vinden op deze vragen, als we verder willen leven.” – aldus de componist. Soortgelijke vragen hielden hem zijn hele leven bezig, vooral tijdens zijn tijd als operakapelmeester in Hamburg.

De ontstaansgeschiedenis van de symfonie strekte zich uit over meerdere jaren; ze ontstond tussen 1888 en 1894. In september 1888 was het eerste deel al voltooid. Het tweede en derde deel ontstonden pas in 1893 en het gehele werk kon Mahler vervolgens in 1894 voltooien. Net als de meeste symfonieën van Mahler volgt deze het motto „Per aspera ad astra“ (Over ruwe paden bereikt men de sterren). Uitgaande van een rouwmars in het hoofdthema van het eerste deel – het voorbijglijden van een intens leven, gedreven door daadkracht, pijn, het lot en slechts enkele korte, mooie momenten – sluit de symfonie af met een triomfantelijk verrijzenisdeel.

De première van de volledige symfonie vond plaats op 13 december 1895 in Berlijn onder leiding van Mahler; eerder (op 4 maart 1895) had hij al de eerste drie delen uitgevoerd. De première van de Tweede symfonie vond dus pas plaats na die van de Derde. De reacties waren aanvankelijk terughoudend, maar tegenwoordig geldt het werk als een van de populairste symfonieën van Mahler.

Gustav Mahler (1860-1911):
 Symphony No. 2 in C minor 'Resurrection'

Recensies: